“ 7 CEPHEDEN ÇANAKKALELİ GAZİLER “
FOTOĞRAF SERGİSİ

10-17.Ocak 2005 tarihleri arasında Çanakkale’de Belediye Sosyal Tesislerinde,Çanakkale Gazeteciler Cemiyeti adına,18.Mart.Çanakkale Deniz Zaferi’nin 90.yılı onuruna ,Çanakkaleli Gazilerin fotoğraflarından ve savaş öykülerinden oluşan bir sergi açtık.
Bu sergide yer alan fotoğraflar l979-1981 yılları arasında Çanakkale’nin 606 köyünde yaptığım araştırmalar sonunda ulaştığım 90 gazinin,80’li,90’lı yaşlarındaki görüntülerini yansıtmaktadırlar…

Sergide,gazilerin fotoğrafları yanında,elimizde gazilerimize ait 120 saatlik ses kayıtlarından özetlediğimiz,savaş öykülerine de yer verdik…
7 cepheden Çanakkaleli Gaziler sergimizdeki fotoğrafları ilk kez;Atatürk’ün doğumunun 100. yılında,Çimenlik Kale’si parkı içinde yer alan,Nusrat Mayın Gemisi’nin alt salonunda,sonraki yıllarda da,Çan,Tekirdağ,Edirne,İzmir, İstanbul’da (Robert Kolej -2000 yılı) sergilemiştik…

3 yıllık araştırmalarımızı kitaplaştırma konusunda,Çanakkale’nin Yenice İlçesi’nin Nevruz Köyü’nde doğan ,Çanakkaleli iş adamı,İbrahim Bodur’un desteklerini belirtmeyi ve teşekkürü bir borç bilirim…

İlki 5000 adet olarak basılan kitabımız daha sonraki yıllarda da 2000 ve 500 adet olmak üzere toplam 7500 adet,Kale Grubu tarafından kültür yayını olarak ücretsiz dağıtıldı…
Benim üzüldüğüm nokta ise1981 yılından bu yana özel veya kamudan bir kurumun ve kuruluşun bu arşivimize ilgi göstermemiş olmasıdır…
Oysa,gazilerimizin ses kayıtlarında yer alan öylesine anlatılar var ki, yakın tarihimize ışık tutacak değerdedir.Öyle ayrıntılar var ki,tarihin ve tarihçilerin aradıkları eksik tesbih taneleridir…

Gazilerimizin anılarında,neler yok ki?..Çanakkale ‘de27.Alay mevzilerinde aynalı tüfekleri
Yapan Biga’nın Gündoğdu Bucağı’ndan Ali Demirci,18.Mart günü dehşetini tüm ayrıntılarıyla yaşayan Yenice,Çınarcık Köyünden,Ahmet Başaran…Babsıyla 27.Alay mevzilerinden düşmana birlikte ateş eden Çanakkale’nin Haliloğlu Köyü’nden Halil Koç,18.Mart günü Çanakkale Boğazı’na düşman zırhlılarının hücumunu,bombardımanını Akhisar Muhribi’nin nöbet yerinden gören Çanakkale_Çınarlı Köyü’nden Mustafa Acar…
Mustafa Kemal’in BandırmaVapuru ile Samsun’a çıkışını gören Karabiga’lı Recep Tural,Afyon’da Küçük Asya ‘yı fethetmek amacıyla gelen Yunan Generali Trikopis’in esir alınışını gören Biga’nın Aksaz Köyünden Mehmet Şamlı ,Arabistan ve Doğu Cephelerinde İngiliz,Arap,Rus ve Ermenilerle savaşırken,açlık,susuzluk ,hastalık,bit ve yoklukla da savaşan ,yiğit Çanakkale Çocukları… Balkan’da, Çanakkale’de,Arabistan’da,Doğu Cephesinde yaralanan,esir düşen,Mısır,Hindistan,Yunanistan ve Kıbrıs’ta tel örgülerde esaret yaşayan,5-10 yılda köylerine dönebilen Çanakkale’nin yiğit evlatlarının çileli savaş yıllarının nakışlarını işledikleri hazin ömürlerinin tanığı anılarının kimsenin dikkatini ve ilgisini çekmemesi yüreğimi hep burkuyor dersem lütfen bana kızmayın olur mu? Bu anılar İngiliz veya Anzakların elinde olsa nasıl eserlere dönüşürdü.Bizde onlara yüksek telifler ödeyerek alır,okur veya seyrederdik…



Sergiyi 7 gün boyunca binlerce Çanakkaleli gezdi.Ülker’in ikramları özellikle öğrencilerin beğenisini kazandı.Burada dostum, Sayın Kemal Karakaş’a özel teşekkürlerimi sunuyorum..
Ayrıca,arşivimizin 90.yılda gün ışığına çıkmasında büyük rolü olan Çanakkale Milli Piyango Anadolu Lisesi Müdürü Sayın Murat Yetişen’e de teşekkür ediyorum…

Çanakkaleli Gazilerin ,seslerini dinleme sistemiyle donatılmış heykellerinin yer aldığı “GAZİLER GALERİSİ” PROJEMİZE DESTEK BEKLİYORUZ…Bu galeride savaş malzemeleri de bulunacaktır..Savaşı tüm korkunçluğuyla verelim ki,barışın değeri ve anlamı daha köklü olarak yüreklerde yer edebilsin.
Çanakkale Gelibolu Tarihi Milli Parkı’nda yer alacak”Çanakkaleli Gaziler Galerisi” gerçekleşirse,gazilerimizin seslerinden gençlerimize,bugünün insanlarına,öyle güzel,öylesine çarpıcı mesajlar var ki;araştırmacılara,meraklılarına öylesine derinden dersler ve notlar var ki…Belki bir gün gerçekleşir…

Sergi izleyicilerinin büyük bir bölümü Çanakkale ‘de deniz kenarında ki Sahil Sıhhiye Binası’nın KENT MÜZESİ olarak düzenlenmesini istiyorlar.Öyle yazmışlar,sergi salonunda ki defterlere…Belki de,ilgililer kulak verirler ..Halkın isteklerine…Kim bilir…Gaziler Galerisi ,Sahil Sıhhiye Binasında açılır…

Çalışan Gazeteciler Günü’nde,7 Cepheden Çanakkaleli Gaziler fotoğraf sergisi’nin açılması konusunda verdikleri destek için,Çanakkale sevdalısı ,Gazeteci kardeşim,Boğaz Gazetesi,Burası Çanakkale Gazetesi ve Radyo Boğaz sahibi,Çanakkale Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Ismet Akıncı’ya teşekkür ediyorum.

Cahit Önder